Tezgahların gişe kralı Nollywood

Lagos

İçinde “Esaret”in geçtiği filmleri bir düşünün. Aklınıza ilk başta hemen Esaretin Bedeli ya da 12 Yıllık Esaret gibi Hollywood yapımları gelecektir.  Peki, Esaretle Yaşamak filmini hiç duydunuz mu? Muhtemelen birçoğumuz 1992 yapımı bu film hakkında çok fazla bilgiye sahip değiliz. Nijerya’da çekildi. Yapımcısı bir tüccardı. Oyuncuların hepsi amatördü. “Motor” dendikten sadece 1 ay sonra montajı bile tamamlandı. Çekimlerde basit bir kamera kullanıldı. Sadece 12 bin dolarlık bütçe ile çekildi. Hiçbir sinemada gösterime girmedi. Video kasetler üzerinden dağıtımı sokaklarda seyyar satıcılar aracılığıyla yapıldı. Dolayısıyla böyle bir filmi duymamamız çok normal. Ancak Nijerya’da piyasaya çıktığı ilk ayda 1 milyondan fazla sattı. Ve Esaretle Yaşamak filmi, bir ülkenin kaderini değiştirdi.

170 milyon nüfusuyla Afrika’nın en kalabalık ülkesi Nijerya’nın sinema dünyası olan Nollywood, bu film sayesinde doğdu. UNESCO’nun verilerine göre Nollywood şimdilerde, dünyanın en fazla film üretilen ikinci piyasası haline geldi. Birinci sırada Hint sineması Bollywood geliyor. ABD merkezli Hollywood ise üçüncü sırada.  Tabi ki Hint ve Nijerya sineması, Hollywood gibi küresel çapta etki yapamıyor. Ama Nollywood etkisi Afrika kıtasında hızla yayılıyor.

HAFTADA 50 FİLM

Nijerya, 510 milyar dolar civarındaki GSMH ile kıtanın en büyük ekonomisi ve aynı zamanda bölgenin en büyük petrol üreticisi konumunda. Nollywood da Nijerya ekonomisine yılda 1 milyar dolardan fazla gelir getiriyor. Yaklaşık 1 milyon Nijeryalı, filmler sayesinde geçimini sağlıyor. Ülkede çiftçilerden sonra en fazla sinema emekçisi var yani.

Resmi rakamlara göre Nollywood’da 2013 yılında 1844 film piyasaya çıktı. Günümüzde haftada 50’den fazla film yapılıyor. Üstelik Nijerya genelinde sadece 14 sinema salonu var. Boko Haram terörü, etnik çatışmalar ve şiddet olayları nedeniyle sinemalar hala açılamıyor. Ayrıca halk güvenlik riski nedeniyle geceleri dışarıya çıkamıyor. Hal böyle olunca milyonlarca Nijeryalı, Nollywood filmlerini DVD olarak alıyor. Dağıtımcılar, seyyar satıcılar yani. Bir DVD’nin fiyatı en çok 5 dolar oluyor. 1 hafta içinde çekilen filmlerin bütçesi 10 ile 15 bin dolar arasında değişiyor. Ama bu filmler bile tezgahlarda yeterince gişe yapıyor.

Nollywood filmlerinin ünü son zamanlarda Nijerya sınırlarını aştı. Tanzanyalı gazeteci Songa wa Songa, “Tanzanya’da binlerce kişi Nollywood sayesinde Nijerya aksanı ile konuşuyor” diyor. New York Times’taki habere göre de 2000’lerin başında video kasetler aracılığıyla Afrika’ya yayılan Nijerya filmleri, artık televizyonlarda ve internette milyonlarca kişiye ulaşıyor. Filmlerin etkisiyle Demokratik Kongo Cumhuriyeti,  Mozambik, Zimbabve veya Gana’da kadınlar saçlarını Nollywood yıldızları gibi kestiriyor.

çekim

GENELİ DUYGUSAL

Haberin başında bahsettiğimiz gibi Nollywood’un doğumu 1992’deki Living in Bondage / Esaretle Yaşamak filminin tezgahlara düştüğü dönem olarak kabul ediliyor. Ancak aslında Nijerya filmleri öncesi de var. İngiltere sömürgesi oldukları dönemlerde yerli filmlerin ilk önce Londra’ya gönderilip onaylanması gerekiyordu. Dolayısıyla o tarihlerde Nijerya filmleri yok denecek düzeydeydi. 1960’daki bağımsızlığın ardından da sıkça yaşanan askeri darbeler nedeniyle yine istenilen seviyelere gelinemedi. 80’lerde ise filmler Hollywood standartlarında çekilmeye çalışıldı. Bu da tutmadı.

Esaretle Yaşamak filmi, Nijeryalılara bekledikleri mesajı verdi: Bir kamera yeter. Filmin ulaştığı başarının ardından Nollywood filmi çığ gibi büyüdü. Nijeryalı sinemacılar, eğitimden ziyade deneme-yayılma tekniği ile kendi film endüstrilerini geliştirdi.

Nollywood ifadesi ilk olarak New York Times gazetesi tarafından kullanıldı. 2002 yılında gazeteci Matt Steinglass, Nijerya sinemasından bahsederken bu kelimenin doğmasını sağladı.

Al Jazeera’ya konuşan Nijeryalı yönetmenler ve oyuncular, Nollywood’ta bu denli seri film yapılmasının sırrını ‘Afrika büyüsü’ olarak tanımladı. Yönetmenlere göre, Nijerya’da anlatılacak hikaye çok. Film endüstrisi içindekilerin yüzde 80’inin de daha 30’larında olmasından dolayı Nollywood’un ileriki yıllarda daha çok gelişeceğine kesin gözüyle bakılıyor. Aslında ülkede her telden film çekiliyor. Ama filmlerin büyük bir kısmı duygusal oluyor. Afrikalılar ağlamayı seviyor yani.

(@selcukerennn)

 

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s