Kablolarla Soğuk Savaş

kablolar 1Uluslararası ilişkilerde adı henüz resmi olarak konmayan yeni bir Soğuk Savaş dönemindeyiz. Suriye ve Ukrayna krizi başta olmak üzere birçok bölgede karşı karşıya gelen ABD ile Rusya, artık uzayda bile rekabet halinde. Son olarak ise iki ülkenin çatışması denizaltına taşındı. New York Times gazetesi, Rus casus denizaltılarının son zamanlarda uluslararası internet erişiminin sağlandığı kabloların yakınında yoğun şekilde dolaştığını yazdı. Gazeteye konuşan ABD’li üst düzey isimler, “Rus gemilerinin aktiviteleri Soğuk Savaş dönemindekilerle aynı. Ruslar, herhangi bir çatışma ortamında denizaltındaki kabloları kesmeyi planlıyor olabilir” dedi. Rusya Dışişleri Bakanlığı iddiaları reddetti. Dolayısıyla bu konu şimdilik kapandı. Peki dünya genelinde 3 buçuk milyar kişinin kullandığı internetin dolaşımını sağlayan denizaltındaki kablolar hakkında ne biliyoruz? Veya internet erişimi bir gün tamamen kopabilir mi?

DCF 1.0

GÜNDE 10 TRİLYON DOLAR

Denizaltındaki internet kabloları, kıtaları birbirine bağlıyor. İnternet sayfaları, e-mailler, fotoğraflar, videolar, emojilerin hepsi bu kablolar sayesinde saniyeler içerisinde gönderilebiliyor. Uzaya gönderilen uydulardan internet hizmeti verilmesi çok daha masraflı olduğu için telekomünikasyon şirketleri, kabloları tercih ediyor. Bu nedenle sualtındaki kabloları, günlük internet iletişiminin yüzde 95’ini karşılıyor. Kablolar sayesinde günde 10 trilyon dolarlık ticari işlem gerçekleştiriliyor. Fiziksel olarak internet bağlantısı olmayan tek kıta Antarktika. Buradaki bölgelere internet uydular aracılığıyla sağlanıyor. 10 yıl önce ABD, dünyanın neredeyse tamamı için internet konusunda merkezi. Günümüzde internet bağlantıları daha çok bölgesel hale dönüştü. Ancak yine Latin Amerika’nın neredeyse tamamı ABD’ye bağlıyken, Afrika ve Ortadoğu’nun sağlayıcısı Avrupa’daki ana merkezler.

kablolar 3

EVEREST KADAR DERİNLİKTE

TeleGeography isimli internet sitesindeki verilere göre kabloların toplam uzunluğu 885 bin km. Dünya’yı 22 kez dolanacak ölçekte olan internet kablolarının, en uzunu 38 bin 624 km. Tam 39 ülkeden geçiyor. Bazı kablolar okyanusta Everest Dağı’nın yüksekliği kadar yani 8 bin 850 metre derinliğe inebiliyor. İnternet trafik santrali görevi gören ve saniyede 2 bin gigabayt verinin aktarıldığı yaklaşık 30 özel donanımlı bina bulunuyor. Bu binaların hepsinde birbirlerine bağlanmış ağ var.

kablolar 4

SADECE 69 MİLİMETRE

İnternet kabloları döşendikleri bölgelerdeki tehdit unsurlarına göre farklı şekillerde oluyor. En derinde olan kablolar diğerlerine oranla daha ince tasarlanıyor. Yüzeye yakın bölgedeki modern kabloların çapı genellikle 69 milimetre oluyor, ağırlıkları metre başına 10 kilogram olarak biliniyor. Kabloların içi fiber tabakalar içeriyor. Dış yüzeyleri okyanustan korunması için ince bir koruyucu tabaka ile kaplı.

kablolar 5

NASIL DÖŞENİYORLAR?

Kablolar, kıyı boyunca kurulan “çıkarma istasyonlarını” birbirine bağlıyor. Dev kablo döşeme gemileri okyanus dibini kazarak fiber kabloları gömüyor. Geminin seyri okyanusun dibinin düz olduğu yerlere göre belirleniyor. Güzergâh özellikle derin uçurumlar, mercan kayalıkları ve batıklardan uzak durulmak üzere belirleniyor. Geçmişte kabloların döşenmesinin masrafını telekomünikasyon konsorsiyumları üstleniyordu. Ancak son yıllarda Google ve Microsoft gibi teknoloji şirketleri de sektöre giriş yaptı.

kablolar6

İLK KABLO 1858’DE KONDU

Modern sualtı kabloların geçmişi telgrafa dayanıyor. İlk transatlantik iletişim kablosu 1858’de tamamlandı. Bu ağ Kanada’ya bağlı Newfoundland adası ile İrlanda arasına çekildi. İlk kıtalararası mesaj, Kraliçe Victoria ile dönemin ABD Başkanı James Buchanan arasında gönderildi. Ama tabiî ki mesaj günümüzdeki gibi anlık olmadı. Her ne kadar bir gemiden çok daha hızlı hareket etmiş olsa da 509 harfli mesajın, karşı tarafa ulaşması 17 saat 40 dakika sürdü. Yapımı için 4 yıl uğraşılan bu ağ, sualtında bir aydan daha az bir süre dayanabildi. Ama iletişim ağlarının denizlere döşenebileceğini kanıtlamıştı. İlerleyen yıllarda telgraf kablolarını telefon hatları takip etti ve nihayetinde günümüzdeki internet ağı ortaya çıktı.

kablolar7

KÖPEKBALIKLARI SALDIRIYOR

Henüz bilimsel olarak nedeni bilinmiyor ama köpekbalıkları çok sık şekilde su altındaki internet kablolarına saldırıyor. Bazı raporlara göre köpekbalıkları, çekim alanları nedeniyle kabloları ısırıyor. Yani kablolardan gelen manyetik sinyaller köpekbalıklarında kafa karışıklığına neden oluyor. Bu yüzden de kabloları ya muhtemel av ya da rakip olarak görüyorlar. Google’ın kurşun geçirmez yeleklerin yapımında kullanılan kevlar malzemesini kullanarak kabloları köpekbalıklarının sivri dişlerine karşı korumaya çalıştığı biliniyor.

hqdefault

DİĞER TEHDİTLER NE?

Kablolar için en büyük tehdit insan hatası. Başıboş bir çapa bağlantıları koparabiliyor veya gemi kazaları büyük sorunlara yol açabiliyor. 2012’de Kenya’nın Mombasa sahilinde bir geminin çapası 9 ülkenin internet bağlantılarının kopmasına neden olmuştu. Veya 2013’te Mısır’ın İskenderiye kenti açıklarında dalgıç kıyafetli bir grup kasıtlı şekilde Güney – Doğu Asya, Ortadoğu ve Batı Avrupa’nın internet bağlantılarının geçtiği kabloları kesmişti. Bunun dışında deprem veya tsunami gibi doğal afetler de kablolara zarar verebiliyor.

CASUSLUK MÜMKÜN MÜ?

Soğuk Savaş döneminde Amerikan Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA) “Ivy Bells” adı altında bir casusluk programı yürüttü. ABD o dönem Rusya’nın doğusundaki iki donanma üssünü denizaltılarıyla dinlemişti. Program 1981’de bir NSA çalışanının sualtında yapılan dinlemelerin yer aldığı bilgileri Sovyetler’e satması sonunu durduruldu. Yakın tarihte ise ABD’nin dinleme skandalını ortaya çıkaran ve 2 yıldır sığındığı Rusya’da yaşayan eski NSA çalışanı Edward Snowden’ın yayımladığı belgelerde ABD’nin sualtındaki fiber optik kablolar üzerinde casusluk yaptığını ileri sürmüştü.

hacker

İNTERNET TAMAMEN KESİLİR Mİ?

Yukarıda saydığımız faktörlerden dolayı internet ağlarında hasar oluşabiliyor. İnternet trafiği kesintiye uğrayabiliyor. Ama bu hasarlar genellikle kısa süreli ve bölgesel şekilde görülüyor. Günümüzde devlet işleri, finans sektörü, kişisel iletişimler ve daha birçok alan internete bağımlı. Ancak buna rağmen henüz bilimsel olarak internetin tamamen kesilme ihtimali tespit edilmiş değil. Ayrıca böylesi bir durumda küresel ölçekte oluşacak sorunun boyutları ve niteliği de bilinmiyor.

(@selcukerenn)

Reklamlar

Kablolarla Soğuk Savaş” üzerine bir yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s