İklim değişti, Boko Haram hortladı!

Nijerya’da 260’dan fazla kızı kaçırarak dünyanın gündemine oturan Boko Haram örgütü hakkında birçok farklı yorum yapılıyor. “Örgüt aslında yok” diyen de var, terör eylemlerini küresel ısınmaya bağlayan da …

boko

“Yurtta yataklarımızda uyuyorduk. Bir anda silahlı kişiler içeri girdi. Askeri üniformaları vardı. İlk başta ‘Korkmayın biz askeriz’ dediler. Ama daha sonra ‘Ya bizimle gelirsiniz ya da ölürsünüz’ diye bağırmaya başladılar. En sonunda Boko Haram üyesi olduklarını söylediler. Hepimizi araçlara bindirdiler. Korku içinde hiç bilmediğimiz bir yere doğru götürülmeye başlandık. Ama her şeyi göze alıp, kamyondan atladık ve çalılıkların içinden kaçmayı başardık…” 14 Nisan’da Boko Haram’ın elinden kurtulan 18 yaşındaki Nijeryalı kız Kuma Ishaku, yaşadıklarını böyle anlattı. Ishaku ile birlikte 56 kız kurtuldu. Ama 260’dan fazla genç kızın hala Boko Haram’ın elinde olduğu biliniyor.

170 milyon nüfusu ile Afrika’nın en kalabalık ülkesi,  510 milyar dolar civarındaki GSMH ile kıtanın en büyük ekonomisi ve bölgenin en büyük petrol üreticisi Nijerya, günlerdir dünyanın gündeminden düşmüyor. Kısa bir süre öncesine kadar Nijerya’da bile milyonlarca kişinin varlığından haberdar olmadığı Boko Haram da artık dünya kamuoyunun en büyük düşmanları arasında. ABD First Layd’si Michelle Obama, Fransa’nın eski First Layd’si Carla Bruni ve daha birçok ünlü olaya magazin boyutu kattığı için krizin arka planı çok fazla ön plana çıkmamaya başladı. Ancak yerel dilde “Batılı eğitim günahtır” anlamına gelen Boko Haram örgütünü konu alan analizlere bakıldığında karşınıza birçok farklı yorum çıkıyor.

nijerya

SUÇLU: EKONOMİK EŞİTSİZLİK

Boko Haram ilk olarak 2002 yılında Maidugri’de kuruldu. Örgütün kurucu lideri Muhammed Yusuf, 2009’da tutuklandıktan kısa bir süre sonra polis sorgusunda öldü. Yusuf liderliğindeki örgüt oldukça ılımlıydı. Bazılarına göre Yusuf’un ölümüyle örgütün yönü değişti.  Yani daha radikal ve daha saldırgan oldular. Bunun nedeni de 1960’da kazanılan bağımsızlık, koloni dönemindeki eşitsizlikleri giderememişti. Ülkenin güneyi zenginken, Müslümanların yoğun olduğu kuzeyin yüzde 70’i günde 1 dolara geçinmek zorundaydı. Güney zenginleştikçe, kuzeydeki isyanlar büyüdü. Birçoğu okuma-yazma bilmeyen gençler soluğu Boko Haram’da aldı. Örgütün yeni liderleri gençleri terör operasyonlarında kullanmaya başladı. İsimlerini duyurmak için Batı’nın dikkatini en kolay şekilde çekebilmek için de kızları kaçırdılar.

Nijerya’da gençlerin radikalleşmesinin bir diğer nedeni olarak küresel ısınmaya bağlanıyor. İklim değişikliğinden dolayı birçok bölgede kuraklığın yaşandığına dikkat çekenler, açlıkla karşı karşıya kalan köylülerin karınlarını doyurmak uğruna Boko Haram gibi örgütlere dahil olduğunu ileri sürüyor. Hatta, kuruyan göllerden dolayı işlerini kaybeden 200 binden fazla çiftçi ve çobanın Nijer ve Çad gibi ülkelerden Nijerya’ya gelip radikal grupların arasına karıştıkları biliniyor.

kızlar

BOKO HARAM ASLINDA ÇETELER

Yusuf’un ölümünden sonra yani 2009’da örgütten hemen “Hedefimiz; Nijerya’nın kuzeyinde İslama dayalı bir devlet kurmak” şeklindeki deklarasyon yayınlandı. Bu ani yön değişikliğine dikkat çekenlere göre ise aslında El Kaide gibi güçlü bir Boko Haram örgütü hiç olmadı ve şu an da yok. Yani Boko Haram’ın hiçbir zaman iyi yapılandığına veya tek bir merkezden yönetildiğine dair ortada hiçbir kanıt yok. Boko Haram ismi son 4 yıl içinde sık sık petrol rezervlerine yönelik yapılan soygunlar ve işadamlarının kaçırılması gibi eylemlerde geçmeye başladı. Dolayısıyla “Nijerya’nın ünlü çeteleri yaptıkları kirli işleri Boko Haram’a atarak hedef şaşırtıyor” diyenler çok yoğunlukta. Hatta siyasi kimliklerini kullanan Nijeryalı üst düzey isimlerin Batılı şirketlerle yürüttükleri gizli işlerinde Boko Haram örgütünü kullandığı söyleniyor. Boko Haram’ın arkasında Nijeryalı siyasilerin olduğunu savunanlar, Uluslararası AF Örgütü’nün açıkladığı rapora atıf yapıyor. Af Örgütü, Nijerya ordusunun kızlar kaçırılmadan önce böyle bir eylem olacağı konusunda uyarıldığını ancak engellemek noktasında geç kalındığını duyurmuştu.

kony

‘JOSEPH KONY’ BENZETMESİ

Terör örgütü El Kaide’nin bile “Eylemlerini tasvip etmiyoruz” dediği Boko Haram hakkındaki bir diğer tartışma konusu örgütün yeni liderinin kim olduğu. Kendini Boko Haram’ın lideri olarak tanıtan Ebubekir Şekau isimli biri, 14 Nisan’dan bu yana kayıp olan kızları kaçırdıklarını duyurdu. Hakkında hiçbir bilgi olmayan Şekau, ilk önce kızları köle olarak satacaklarını açıkladı. Daha sonra Şekau, kaçırdıkları kızları yanına alarak yayınladığı görüntüsünde “Nijerya hükümeti hapisteki üyelerimizi bırakırsa, kızlar serbest kalacak” dedi. Ancak Nijerya emniyetine bağlı gizli servis, videodaki Şekau’nun aslında öldüğünü duyurdu. Emniyet sözcüsü “Boko Haram artık bir marka haline geldi. Herhangi biri herhangi bir ismi kullanarak ortaya çıkabilir” dedi. Bu nedenle Şekau’yu Joseph Kony’ye benzetenlerin sayısı her geçen gün artıyor. 2008’den bu yana Uganda’da 2 bin 600 kişinin öldürülmesi ve 4 binden fazla kişinin kaçırılmasından sorumlu tutulan Kony, hala bir türlü yakalanamadı. Üstelik ABD başta olmak üzere birçok Batılı devlet de peşindeyken. Bazılarına göre Şekau da Kony gibi sadece bir “hayalet.”

Men work in the mines ouotside of Bagega. they dig deep to find the rock and then crush these rocks to find the gold ore. Inside the rocks there is also deposits of other metals, one being lead which is poisoning many of the children in the village

SİLAH SATILMASI GEREKİYOR

Nijerya’nın gelişen ekonomisinin sadece yüzde 25’ini askeri alanda harcadığına vurgu yapanlara göre de Boko Haram ülkeyi silahlandırmak için kullanılıyor. Kızların kaçırılmasının ardından ABD, hemen dışişleri bakanı düzeyinde “Yardıma hazırız” mesajı yolladı. Şimdilerde de ABD’nin casus uçakları ve özel timleri İngiltere, Fransa ve İsrail gibi ülkelerin askerleri ile kızları arıyor. Yani ABD başta olmak üzere Batılı ülkeler Nijerya’da gelişmiş silahlarını bire bir sergileme fırsatı buluyor. Üstelik Boko Haram gibi tehlikeli bir örgüte karşı yeni nesil silahların nasıl işe yaradığı birinci elden kanıtlanmış oluyor.

Diğer taraftan ABD’de iki yıl önce hazırlanan bir raporda “Boko Haram’ın, Nijerya ve bölgedeki ABD birlikleri için tehdit olduğu” duyurulmuştu. Bu rapordan sadece birkaç ay sonra Birleşmiş Milletlerin, Nijerya’nın başkenti Abuja’daki merkezine saldırı düzenlendi. Boko Haram örgütü saldırıyı hemen üstlendi. Ancak muhalif ABD basınına göre, saldırıyı Boko Haram adına üstlenen militanı hiç kimse tanımıyordu. Ama neticede ABD’nin raporu haklı çıkmıştı. Washington yönetimi ABD petrolünün en büyük beşinci sağlayıcısı olan Nijerya ile ilişkisini geliştirmek için Boko Haram örgütünü kullanmaya başlamıştı. Boko Haram’ın arkasında Washington’ın olduğuna inananlar ayrıca ABD ordusunda 2008’de oynana “savaş oyunlarında” Nijerya hükümetinin karışıklıklar nedeniyle çökeceği ABD’nin petrol rezervlerini korumak için müdahalede bulunacağı senaryolarının ele alındığını hatırlatıyor. ABD’nin El Kaide ile mücadele üzerinden Yemen’de rahat rahat hareket ettiğine dikkat çekenler aynısının Boko Haram üzerinden Nijerya’da yapılmak istendiğini savunuyor. Petrol ve doğalgaz ihracatının yanı sıra; kömür, kalay, kolumbit gibi yer altı kaynakları ile birlikte palmiye yağı, fıstık, pamuk ve kauçuk gibi zirai ürünleri de dünyaya ihraç eden Nijerya’da olan ise başta kaçırılan kızlar olmak üzere masum sivilleri oluyor…

(@selcukerennn)

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s